شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
اینجا هستیدSkip Navigation Links : صفحه نخست : نا گفته های عضویت در WTO از زبان نماینده کلینیک برند سوئیس
نا گفته های عضویت در  WTO از زبان نماینده کلینیک برند سوئیس نا گفته های عضویت در WTO از زبان نماینده کلینیک برند سوئیس

نا گفته های عضویت در  WTO از زبان نماینده کلینیک برند سوئیس

در حالی که 98 درصد از تجارت جهانی در فضای WTO رخ می دهد ، اما هنوز نتوانستیم پس از گذشت 11 سال که عضو ناظر در این سازمان بوده ایم ، با تکمیل مراحل قانونی به اعضای  فعال این مجموعه بپیوندیم.

در این سال ها فرصت های بیشماری در پیش روی ایران قرار گرفت که البته به تعبیردکتر عظیم فضلی پور در این سال ها بیشتر دچار فرصت سوزی شدیم.

از بدو ظهور سازمان تجارت جهانی و ایجاد این نگرش در فضای بین الملل که به سال 1995 بازمی گردد، با توجه به عدم سخت گیری ها در عضوگیری ، ایران نیز می توانست به راحتی در همان گام نخست عضو فعال این سازما ن شود که  اگر چنین رخ داده بود امروزه ایران سهم قابل توجهی از فضای تجارت جهانی را نصیب خود می کرد.

در سال هایی که گذشت و چنین نشد، چهار سناریو پیش روی ایران بود که یکی از آنها مربوط به بدو تولد سازمان تجارت جهانی و سه سناریوی دیگر به زمان عضو ناظر شدن ایران در سازمان باز می گردد.

در ادامه گفته ها و ناگفته های عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO ) را از زبان نماینده کلینیک برند سوئیس در ایران می خوانید:




چهار سناریو

در سناریوی نخست با وجود سهولت در ورود ایران به سازمان تجارت جهانی در اولین سال تاسیس یعنی 1995 و عضو بودن ایران در گات ، نخستین گروهی که با عضویت مخالفت کردند خودرو سازان ایران بودند .دلیل نگرانی آنها نیز ورود خودروهای خارجی بدون تعرفه و علاوه بر آن عدم اقبال خودروهای داخلی در میان مردم بود.

دکتر عظیم فضلی پور عضو شورای علمی سازمان جهانی علائم تجاری در این باره می گوید : پرسش اصلی من اینجاست که آیا در این 21 سال صنعت خودرو توانسته است به اندازه ای پیشرفت کند که قادر به تولید یک خودروی با کیفیت و استاندارد باشد؟ یا اینکه چنان طفل شیرخواره ای است که هنوز وابسته به حمایت دولت است؟

وی براین باور است که عدم عضویت نه تنها به نفع این صنعت نشد بلکه باعث عقب ماندگی کشور از فضای تجارت جهانی شد.

نماینده کلینیک برند سوئیس از سناریوی دیگر به عنوان سناریوی "شیخ دیپلمات " یاد کرد و در این باره می گوید: اگرچه در سال 1995 فرصت سوزی رخ داد اما در سال 2005 ، تدبیر و زیرکی رئیس وقت تیم مذاکره کننده هسته ای ایران باعث شد تا ایران در سازمان تجارت جهانی به عنوان ناظر پذیرفته شود.

وی گفت : " در همان زمان طی مقاله ای تحت عنوان "شیخ دیپلمات" درباره تکنیک به کار رفته از سوی دکتر حسن روحانی که در آن زمان رئیس تیم مذاکره کننده هسته ای بود به طور کامل ازاین پیشنهاد به عنوان  تدبیری بجا یاد کردم. این اتفاق درحالی افتاد که جک استرا وزیر خارجه وقت انگلیس که رییس تیم اقتصادی در مذاکرات هسته ای بود، با وجود مخالفت های امریکایی ها ، این پیشنهاد را ناچارا پذیرفت.

عظیم فضلی پور عضو کمیته سابق برند سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به این مطلب که همان زمان چندین قلم از کالا ها و خدمات برای سرمایه گذاری و برنامه ریزی به ما معرفی شد که اگر در همان زمان نسبت به توسعه آنها اقدام کرده بودیم در زمان الحاق دیگر با تراز تجاری منفی روبه رو نبودیم ، تصریح کرد : عدم توجه به فهرست کالاها و خدمات معرفی شده از جمله فرش ، زعفران ، صنعت گردشگری و معادن و بسیاری از اقلامی که برای ما با ارزش افزوده همراه بودند، سبب شد با وجود عضویت ناظر ،  فرصت سوزی در مقابل چشمانمان رخ دهد.

وی معتقد است که ما یا نباید عضو می شدیم یا اگر به عضو شدن تمایل داریم باید به پرورش زمینه های رشد تراز تجاری و کسب سهم از بازار جهانی نیز بپردازیم.

وی گفت : البته 8 سال در دولت قبلی به هیچ عنوان قائل به فعالیت در فضای تجارت جهانی نبودند. این تفکر همانند وضعیت شاگردی است که در مدرسه ای تحصیل می کند و ضمن آن نمره قابل قبول کسب نمی کند و به جای اینکه تلاش کند تا نمره قابل قبول کسب کند، در تلاش است تا  مدرسه را به تعطیلی بکشاند!!!!

این استاد سرشناش دانشگاه سوربن به سناریوی دیگر که در گذشته برای ایران رخ داد و باز هم فرصت سوزی دیگری رقم خورد اشاره کرد و تصریح کرد: در دنیا کالاها یا دارای مزیت نسبی هستند یا مزیت رقابتی.




برای ایران نفت جز کالاهایی بود که مزیت نسبی داشت . گفته می شود " داشت " به این دلیل که دیگر دوره نفت 100 دلاری در دنیا تمام شده و مطابق پیش بینی های کارشناسان دیگر نفت به قیمت 100 دلار باز نخواهد گشت . به طور کلی روند قیمتی نفت تغییر کرده و اگر قیمت نفت بالاتر از 30 دلار شود تنها یک اتفاق تلقی خواهد شد و مجددا در همین ردیف قیمت باقی خواهد ماند.

 وی ادامه داد: بنابراین دیگر نفت به عنوان کالای با مزیت نسبی برای کشورمان به شمار نمی رود.

فرصت نفتی که از دست رفت

وی با اشاره به این نکته که اگردر زمانی که نفت دارای مزیت نسبی برای کشور ما بود از این فرصت استفاده می کردیم قطعا برنده بودیم ، خاطر نشان کرد : با یک مثال می توان خاصیت مزیت نسبی بودن نفت را روشن کرد . در این تبیین فرض بر این است که اگر یک لیتر بنزین در فرانسه معادل یک یورو است واز این یک یورو معادل 32 سنت به نفت خام و 68 سنت دیگر به مباحث مالیات ، ارزش افزوده و ... اختصاص دارد، حال به عنوان صادر کننده نفتی می توانستیم با گذاشتن تعرفه یک برگ برنده در دستان خود داشته باشیم چرا که دولت فرانسه یا 68 سنت را نباید از شهروندان خود بگیرد یا اینکه ما بر واردات کالاهای فرانسوی به داخل کشور 68 درصد تعرفه وضع کنیم . این در حالی است که از این فرصت نیز بهره نبردیم.

نماینده کلینیک برند سوئیس به چهارمین سناریوی از دست رفته فرصت برای کشور اشاره کرد و تصریح کرد : این بار به عدم استفاده از فرصت عضو ناظر بودن ایران در سازمان تجارت جهانی باز می گردد. در حالی که از زمان عضویت ایران در WTO (سال 2005) تاکنون بیش از 40 کشور عضو فعال این سازمان شدند ، ما همچنان در سمت عضو ناظر خود مانده ایم . این شرایط زمانی حساس تر می شود که دولت افغانستان با هموار کردن شرایط پیش روی خود توانست عضو فعال WTO شود.

 وی بر این باور است که بحران این اتفاق زمانی نمایان می شود که با مقایسه یک شرکت ایرانی و شرکت ترک (که ترکیه نیز به عنوان عضو فعال سازمان تجارت جهانی است ) صادرات کالاهای ایرانی به افغانستان با تعرفه 20 درصدی مواجه خواهند شد. در حالی که شرکت ترک به دلیل عضویت در WTOاین تعرفه را پرداخت نخواهد کرد.

دکتر عظیم فضلی پور ادامه داد : اگر ما عضو فعال WTO  بودیم در زمان جنگ میان روسیه و اوکراین می توانستیم بازار هر دو کشور را برای صادرات کالا و خدمات به دست بگیریم. حتی در زمان جنگ روسیه و ترکیه نیز نتوانستیم از این فرصت ها استفاده کنیم که علت آن نیز همان بحث نظام تعرفه ای حاکم برای غیر فعالان سازمان تجارت جهانی است.

وی با اشاره به این مطلب که دولت چین در زمان الحاق به WTOنزدیک به سه هزار قوانین خود را به دریا انداخت ، گفت : ما عضو فعال WTO نیستیم و طبیعی است با توجه به نظام تعرفه ای حاکم بر اقتصاد ما ، صادر کنندگان با فضای بسته ای مواجه شوند.این امر نیاز به تغییر در دیدگاه کلان در سیاست کلی دارد و مجموعه قوانین ما برای الحاق به سازمان تجارت جهانی به عنوان عضو فعال باید مورد بازبینی قرار گیرند و چه بسا بسیاری از قوانین باید دور انداخته شوند.

عظیم فضلی پور گفت : بعد از روی کار آمدن دولت دکتر روحانی در دو سال قبل درباره عضویت کشور های همسایه و آسیبی که به ایران وارد خواهد شد هشدار داده بودم ، چه بسا به طور قریب الوقوعی عراق و الجزایر با حضور در فهرست کشورهایی که آماده عضویت فعال می شوند، قصد عضویت در سازمان تجارت جهانی را دارند که این امر به عنوان خطری بزرگ برای بازار محصولات ایرانی به شمار می رود.

وی با اشاره به نام گذاری سال های اخیر از سوی مقام معظم رهبری در 10 سال اخیر که حداقل نام هفت سال را شعار های اقتصادی در بر داشت اشاره کرد و تصریح کرد : مقام رهبری با درایت به رخدادهای بین المللی عناوین اقتصادی را برای این سال ها انتخاب نمودند و با توجه به شعار هفت سال که اقتصادی بودند اگر مقدمات فراهم نشود نمی توانیم بگوییم که ما تنها با خودمان تجارت می کنیم ، در این صورت باید بازار 98 درصدی حاضر در فضای تجارت جهانی را نادیده بگیریم؟

وی افزود : در سال 2005 قرار شد که نماینده سوئیس سرپرستی تیم تدوین رژیم تجاری ایران را بر عهده بگیرد اما در آن زمان موافقت نشد و وی سمت سرپرستی تیم تدوین رژیم تجاری افغانستان را بر عهده گرفت که اکنون نیز این کشور به جمع سازمان تجارت جهانی پیوسته است.

فضلی پور با اشاره به این مطلب که مسیر مقابل ایران نیز باز است و ما می توانیم با شفاف سازی بیشتر گامی در پیشبرد اهداف بین المللی در فضای تجارت جهانی برداریم خاطر نشان کرد : بزرگترین مساله ای که امروز ایران به طور جدی با آن مواجه است بحث معاهده تریپس است.

وی معتقد است که تا زمانی که معاهده رم و برن که به حقوق مالکیت فرهنگی و هنری بازمی گردد را امضا نکنیم ، نمی توانیم عضو فعال شناخته شویم.

وی در این باره اظهار داشت که نزدیک به 800 سوال از سوی سازمان تجارت جهانی طی  چند سال اخیر به ایران ارسال شده که پاسخ های کاملی نیز داده شده است. سوالات پرسیده شده نشان از ابهامات موجود بوده که اکنون به رفع آن کوشیده شده است .

فضلی پوربر این باور است که راه حل این مشکل به دست دولت و مجلس است تا بحث الحاق ایران که بخش عمده ای از مشکلات که در حال خاک خوردن در وزارت ارشاد است از یک رویا به واقعیت بپیوندد.

مساله "کپی رایت" را حل کنیم

این نماینده کلینیک برند سوئیس با اشاره به ین مبحث که با حل مشکل کپی رایت تقریبا باقی مسایل مربوط به علائم تجاری ، اختراعات و طرح های صنعتی که پیش از این مرتفع شده ، مراحل ورود به WTOهموارتر می شود ، افزود : شاخص رشد اقتصادی و شاخص مالکیت فکری دو پارامتر ی هستند که ارتباط مستقیم با یکدیگر دارند ، مطابق آماری که سازمان جهانی در ماه گذشته اعلام کرده است از لحاظ شاخص مالکیت فکری، در میان 126 کشور دنیا ایران رتبه 113 را داراست وضعف رتبه ما مشخصا به مساله کپی رایت باز می گردد.

وی بر این باور است که ما باید به دنبال قوانینی باشیم که راهگشا باشند ، در حال حاضر بسیاری از قوانین نظیر قوانین ثبت شرکت ها و به کارگیری تنها 40 هزار کلمه مشخص شده از واژگان فرهنگستان ، مشکلاتی را برای ثبت نام خارجی این شرکت ها ایجاد کرده است .

وی در این باره گفت : در سازمان ثبت شرکت ها بیش از 5/1 میلیون شرکت به ثبت رسیده که دیگر یک سیلابی نیستند . به طور حتم اگر نام "اپل" قرار بود در ایران ثبت شود نام آن با توجه به واژگان موجود و قانون 5 کلمه ای بودن نام شرکت، "سیب سازان سیستم گستر غرب " نام گذاری می شد.

وی تاکید کرد : این مساله ساده ای نیست و جز ضعف های قانونی در کشور ماست.

 وی در پاسخ به این پرسش که در ایران تصور بر این است که خارجی ها به ما نیازمندند و شاید یکی از دلایلی که تعجیل در عضویت نداریم همین باشد ؟ گفت : آماری که حجم تجارت جهانی منتشر می کند دقیقا بر خلاف این تصور است . اگر چنین باشد باید تمام دنیا کالاهای ایرانی را مصرف کنند در حالی که در حال حاضر شما یک کالای ایرانی در کشور پیدا نمی کنید که همزمان چندین مدل خارجی آن موجود نباشد.

از آب آشامیدنی گرفته تا مبلمان و... بنابراین داستان برعکس است. وی افزود: ایران به بازار مصرف 80 میلیونی خوب برای واردات انواع کالا های خارجی تبدیل شده است. در حالی که کالاهای خارجی باید به شدت تعرفه داشته باشند.

فضلی پوربا اشاره به این مطلب که در زمان عضویت ناظر در WTO با بازگذاشتن مرزها ی وارداتی ، ذائقه مردم را تغییر دادیم تصریح کرد : همین امروز که تحریم ها برداشته شده و تصور بر این است که ما راحت تر می توانیم صادرات کالا را به انجام برسانیم دولت آمریکا که خود صاحب برند پسته کالیفرنیاست که به عنوان بهترین برند پسته دنیا شناخته می شود برای جلوگیری از واردات پسته ایران به امریکا ، تعرفه 300 درصدی را برای پسته ایران وضع کرده است. این در حالی است که همه همت ما این بوده است که در حجم بالا و به صورت انبوه و بدون داشتن برند پسته را صادر کنیم.

وی ادامه داد : حال پرسش دیگری مطرح است که آیا ما هم برای حمایت از لبنبات و زیتون و ادویه خود دست به چنین کاری زده ایم؟ یا اینکه در کنار محصول ایرانی پنیر آلمانی و شیر فرانسوی را باتعرفه های نامناسب نیز گنجانده ایم؟

وی با اشاره این مطلب که در بحث تجارت بین الملل ، کشورها به دو دسته درون صنعتی و میان صنعتی تقسیم می شوند،  خاطر نشان کرد : کشورهای درون صنعتی به واسطه تکنولوژی که در دست دارند اقدام به ایجاد ارزش افزوده در کالاهایی که در آن دارای مزیت نسبی هستند می کنند و به قدری برای واردات همان کالاها تعرفه بالا درنظر می گیرند که به خودی خود واردات آن کالاها از صرفه اقتصادی خارج شود.

این در حالی است که اگر عضو فعال WTO بودیم این تعرفه وضع شده به جای 300 درصد تنها معادل 4 درصد بود.

وی معتقد است که تعلل در الحاق ایران به WTOفقط و فقط به ضرر ما تمام می شود که البته در دولت نیز هیچ تلاشی در این زمینه دیده نشده است .

دکتر عظیم فضلی پور با اشاره به حساسیت در عضویت گفت : اگر دولت همزمان با پیشبرد بحث هسته ای بحث تجارت و اقتصاد بین الملل را نیز در پیش می گرفت ، امروز شاهد فرصت های کسب و کار بیشتری برای بخش خصوصی و رونق اقتصادی بودیم.

وی به  معاهده لیسپون که به کد اصالت (GIوAO )مربوط می شود اشاره کرد و گفت : در 6 سال اخیر می توانستیم برای بسیاری از کالا ها نظیر فرش ، پسته و زعفران اقدام کنیم اما در این مبحث نیز گامی برداشته نشده و بنا به آخرین گزارش ها نزدیک به 6 کشوراز جمله افغانستان  مدعی ثبت زعفران به نام سرزمین خود هستند . با این وجود ایران هنوز هیچ درخواستی را در این زمینه ارسال نکرده است.

وی ادامه داد : این اتفاق از آنجایی که زعفران افغانستان  نمایشگاه مواد غذایی برلین به عنوان بهترین زعفران دنیا شناخته شدو از طرفی این کشور عضو فعال W نیز هست ، کافی است که در خواست وی مورد تایید قرار گیرد . در آن زمان است که ایران برای صادرات زعفران باید به افغانستا ن حق لایسنس پرداخت کند.

وی با اشاره به این مطلب که در هشت سال قبل ما در صنعت IT وICT  نیز دارای مزیت بودیم تصریح کرد : در میان اقلامی که سازمان تجارت جهانی پیشنهاد داده بود دو موضوع یاد شده نیز جای داشتند که در همان زمان جایگاه ایران در میان 136 کشور دنیا رتبه 50 ام بود اما امروز پس از گذشت 10 سال نه تنها جایگاهی در میان کشور ها نداریم بلکه نتوانستیم حتی در حفظ رتبه قبلی خود کوشا باشیم.

نماینده کلینیک برند سوئیس از دولت خواستار شد تا در پاسخ دهی و تکمیل فرآیند موردنیاز برای عضویت در سازمان تجارت جهانی به منظور جلوگیری از فرصت سوزی ها تسری بخشد تا این امر نیز بتواند به رونق هر چه بیشتر اقتصاد و خروج هرچه زودتر آن از رکود همانند سایر اقدامات انجام شده از سوی دولت برای این مرز و بوم کمک شایانی کند.

اهمیت ثبت جهانی برند

دکتر فضلی پور با اشاره به اهمیت موضوع ثبت جهانی برند که براساس مقررات تریپس در سوئیس صورت می گیرد، افزود: در پی کاستی های سیستم مادرید در جهت حمایت از برند و جلوگیری از تقلب برند، ثبت جهانی برند بوجود امد که مترادف با دو اصطلاح جهانی سازی و تجاری سازی برند است که هر سه ریشه در ادبیات سازمان تجارت جهانی دارد. ثبت جهانی برند علاوه بر اینکه از تقلب برند جلوگیری می کند در کشورهای عضو این سازمان حق تقدم ثبت ایجاد می کند. وی افزود: از مزایای مهم دیگر ثبت جهانی برند، ارزش گذاری برند براساس ایزو ۱۰۶۶۸ است که برند را به عنوان دارایی نامشهود شرکت ارزش گذاری کرده و در ترازنامه قید می کند.
عضو سابق کمیته علمی برند سازمان توسعه تجارت افزود: این مساله آنقدر حائز اهمیت بود که از دو سال قبل در ارزش گذاری جایزه ملی صادرات، ثبت جهانی برند دارای ۳۵ امتیاز شد و ثبت های محلی و مادرید هم جداگانه دارای ارزش شدند. وی تصریح کرد: تا پیش از موضوع ثبت جهانی برند، صرفا ارزش برند براساس ثبت سیستم مادرید بود که برای کسانی که ثبت محلی یا ثبت جهانی داشتند اجحاف بود چرا که بطور مثال کشوری مثل عراق، افغانستان یا امارات عضو مادرید نیستند و اگر شرکتی به این کشورها صادرات داشت امتیاز برند را نمی گرفت چون این سه کشور مانند بسیاری کشورهای دیگر عضو مادرید نیستند.
فضلی پور گفت: ضعف های سیستم مادرید در عمل برای همه آشکار شده است و از همین رو سیستم تریپس با تشکیل سازمان تجارت جهانی روی کار آمد و امروزه بازوی راست این سازمان به شمار می رود.
عضو شورای علمی سازمان جهانی علائم تجاری خاطرنشان کرد: تا امروز بیش از ۳۰۰ برند ایرانی ثبت جهانی شده اند و از اسکوپ R استفاده می کنند که در شرایط فعلی با داشتن برند ثبت شده جهانی بهترین شرایط را برای اخذ نمایندگی از برندهای خارجی دارند و یا با شرایط مناسب تری می توانند وارد قرارداد جوینت ونچری شوند چرا که طرف خارجی می داند با یک برند جهانی معتبر وارد قرارداد میشود. وی در پایان افزود: داشتن سند ثبت جهانی برند سوئیس به همه این اطمینان خاطر را می داد که با یک برند اصیل و مورد اعتماد مواجه هستند.



با عضويت در کانال تلگرام  EBC*L با آدرس https://telegram.me/Ebcl_Iran مي‌توانید از آخرين اخبار مربوط به EBC*L و دکتر عظیم فضلی پور مطلع شوید.




Share
تاریخ: ۱۳۹۴/۱۲/۱۸
نظرات: